Alexandra ur vaouez eus Ukraina
Chronique de Anna Mouradova

Publié le 29/03/22 11:13 -- mis à jour le 03/04/22 23:13

Anavezout a ran Alexandra Filonenko abaoe 2012. Labouret hon eus asambles e Skol-Veur ar Mor Du en Ukraina. Plijout a ra dezhi ar yezhoù, al lennegezh hag an Arzoù-kaer. Plijet e vez atav gant kened ar bed met bremañ, siwazh, emaomp o komz diwar-benn traoù kriz ha divalav

[Anna Mouradova] Aleksandra, lavarit mar plij d’al lennerien piv oc’h ha petra eo ho micher.

[Alexandra] Aleksandra Filonenko eo va anv, kelennerez war ar yezh hag al lennegezh saoznek on e Skol-Veur ar Mor Du e kêr Mikolaiv e Su Ukraina.

[AM] Pelec’h emaoc’h bremañ ?

[Alexandra] Emaon e kêr nepell eus Odessa. Ne fell ket din kuitaat Ukraina, met re zañjerus e oa chom e Mikolaiv. Bremañ e ya an traoù un tamm gwelloc’h rak skarzhet eo kuit an alouberien eus Bro-Russia gant arme Ukraina. Kaset on bet d'an deiz kentañ ar brezel eus Mikolaev gant va gwaz, kemeret hon eus hon kazh ha d’an hent. Ur moto a oa gant va gwaz ha dañjerus e oa ar veaj peogwir ne oa netra ganeoc’h d’en em ziwall ouzh ur gwallzarvoud, tokarn ebet zoken. Yen e oa ha ne oan ket yac’h a-walc’h goude ar c’hovid. Memestra e oa gwelloc’h tec’hout kuit evel se eget mervel dindan bombezennoù.

[AM] Petra a c’hoarvez bremañ e Mikolaiv?

[Alexandra] Kaset eo kuit an enebour eus kêr Mikolaiv, koulskoude e kouez obuzioù ha bombezennoù kaset eus lec’hioù all hag eus bagoù brezel Russian a zo war ar Mor Du. Bepred e vez klevet alarmoù. Atav em eus keloù digant va mignoned chomet e Mikolaiv ha dre se gouzout a ran mat petra a c’hoarvez eno.

Meur a zen a zo o chom deiz ha noz e repu dindan an douar evit chom hep hastañ da guzhat bewech pa vez klevet an alarm pezh a c’hoarvez alies. Ar re all a zo aet skuizh gant ar spont hag o deus divizet bevañ evel ma ne c’hoarvez netra. Met lod vrasañ an dud a zo o tifenn o c‘hêr evel ma c’hellont: emañ ar baotred o stourm e “terroborona” (anv soudarded o tifenn o c’horn-bro) hag ar merc’hed o labourat gant ar Groaz Ruz, div eus va mignonezed a zo ganto o fardañ boued d’ar soudarded. Meur a zo o labourat o tegas traoù bet kaset gant tud a-youl vat eus broioù estren.

Evel se emañ spered an dud e kêr Mikolaiv: ne vezont ket o c’hortoz skoazell a-berzh ar re all, boazet int da ziskoulmañ n’euz forzh peseurt kudenn. Abalamour da se ar brezel evito a zo ur gudenn a rank bezañ diskoulmet, tra ken.

Koulskoude n’eo ket aes : distrujet eo lod eus savadurioù en norzh hag e reter Mikolaiv : tiez, skolioù, ospitalioù. Lazhet eo meur a zen, meur a vugel. Eus ar c’hornôg hag ar Su eo difennet Mikolaiv gant div stêr – Boug ar Su hag Ingul. Gant ar pont war stêr Boug ar Su e c’helle an enebour kavout an hent evit dont buan da Odessa, ur porzh-mor a zigor an hent d’ar Mor Du. Setu perak e oa un dra a-bouez evit an enebour, hag emañ Mikolaiv o tifenn Su Ukraina evit lezel an enebour hep troc’hañ Ukraina eus ar Mor Du.

[AM] Petra a c’hoarvez gant ho keneiled eus ar Skol-Veur? Pelec’h emaint ?

[Alexandra] Lod brasañ anezho a zo bremañ er broioù all pe eveldon e rannvroioù Ukraina e lec’h ez eus un tamm nebeutoc’h a zañjer. Meur a hini avat a chom e Mikolaiv ha prest int da gelenn dre Internet d’ar studierien a zo gouest d’ober o studioù. Ar gelennerien a zo en estrenvro a zo prest ivez da genderc’hel gant o c’hentelioù rak e-pad ar pandemiezh hon eus desket da gelenn dre Internet. Unan eus kelennerezed a zo bremañ e kêr C’herson aloubet gant an enebour, start-kenañ eo met ne baouez ket da labourat.

[AM] Lenn a ran alies war Facebook e vez anvet “Brezel gant an orked”, perak e vez kaoz eus levr J. R. R. Tolkien?

[Alexandra] Abaoe pell pa vez komzet du-mañ eus Bro-Russia hag dreist-holl eus gouarnamant ar vro e vez graet Mordor anezhi. Deuet e oa ar c’hiz-mañ e-pad an dispac’h Maidan e 2013 – 2014 met bremañ eo deuet heñvel an traoù ouzh pezh a oa skrivet e levr Tolkien muioc’h c’hoazh. Hag e-pad ar brezel-mañ al levr «The Lord of the rings» eo deuet da vezañ un doare diougan. Deuet e oa an orked eus ar reter hag evel se eo gant hon enebourien. Heñvel eo an ukrainaned ouzh an hobbited. Ha gwir eo. Heñvel omp: ur bobl a gar ar peoc’h omp met arabat ober droug deomp. Plijout a ra deomp ur vuhez a-zoare, gant meur a blijadur, hag a bep seurt boued mat. Ar pezh a fell deomp dreist-holl eo bezañ lezet e peoc’h. Hon prezidant Zelenski en deus lavaret ur wech n’omp ket evit bezañ tud veur. Pezh a zo gwir. Fellout a ra deomp bevañ didrubuilh ha dre se hon Ukraina a zo heñvel ouzh bro an hobbited. Met pa vezer o vevañ e-kichen Mordor a zo o klask bezañ bro an dud veur n’eus forzh penaos ne c’heller ket bevañ hep trubuilh ebet.

Perak e komzan diwar-benn an orked? Krog int ar brezel e-pad an noz. M’ho peus soñj, an orked e levr Tolkien o deus aon eus gouloù an heol. Ha n’on ket evit disoñjal penaos da 4 : 58 diouzh ar beure d’an 24 a viz C’hwevrer e oan dihunet gant trouz ar bombezennoù a gouezhe war aerborzh Mikolaiv. Teñval e oa. Ne weler mann ebet. Marteze evit ar soudarded e oa un abeg da se met evidon e oa un arouez : un nerzh teñval o tont d’hon aloubiñ e teñvalijenn an noz. Ha goude se alies-tre e veze bombezet kêrioù all e-pad an noz, dreist-holl Kiev, Tchernigov ha C’harkiv e lec’h m’emañ va c’hoar bremañ. Houmañ a lavar din pa veze gwelet tan er straedoù e-pad an noz e soñjer emañ an holl e-barzh an ifern. Evel-se e-pad ar bombezadegoù betek bremañ.

Ha setu traoù all a vez graet ganto, gant an orked-se:

Implij ar bombezennoù fosfor ha bombezennoù BASM a-enep an dud, pezh a zo difennet d’ober. Ur wech e oa va zad dindan ur seurt bombezadeg, hag eo chomet bev pezh a zo ur burzhud. Lavaret en deus e wele tammoù betoñs o nijal e pep lec’h. Distrujañ penn-da-benn kêrioù bihan. N’eus ket mui anezho. War-nes bezañ distrujet e oa kêr Otchakov m’emañ o vevañ va zad ha va mamm. N’on ket evit disoñjal penaos pa oa kroget bombezadegoù Otchakov va mamm he deus pellgomzet din ha lavaret e kar ac’hanon ha lavaret kenavo rak marteze e oa hon pennad kaoz diwezhañ.

Lazhet e vez ganto bugale, tud koz, merc’hed. E Marioupol e oa distrujet un ti bugale. Ur vaouez a oa eno, dougerez e oa. Marvet he bugel ne oa ket hi kennebeut evit chom bev ken glac’haret e oa.

Bombezet e vez kirri a gas an dud klañv ha gloazet d’an ospitalioù, bombezet an ospitalioù hag ar skolioù, dreist-holl pa ouzont emañ an dud o klask repu eno. Evel se e oa e Marioupol gant Skol an Arzoù-kaer e lec’h e oa kuzhet 400 den. Ne lezont ket ar vezeien sikour tud gloazet ha degas louzoù dezho. Klask a reont lakaat o c’hrabanoù war greizennoù atomek ha dre se lakaat en arvar ar bed a-bezh. Ne lezont ket an dud da dec’hout kuit da lec’hioù dizañjer ha zoken ne lezont ket kas boued ha peadra da vevañ d’an dud. Laerezh a reont hag ober traoù vil a bep seurt ha kement-se n’eo ket an holl dorfedoù a reont.

[AM] Petra ho peus c’hoant da lavarout d’hon lennerien ouzhpenn ?

[Alexandra] Dav eo din komz diwar-benn kêr Marioupol. Ne chom nemet dismantroù eno, hag emaon atav o soñjal diwar-benn pezh a zo c’hoarvezet gant an dud du-hont, ur ranngalon eo. Seurt reuz ne oa ket bet gwelet abaoe ar brezel 1939-45. Pezh a zo souezhus evidon: distrujet eo rannvroioù Ukraina dreist-holl e lec’h ma vez komzet rusianeg kentoc’h. Pezh a zo diaes da gompren, rak tud eveldon hag a gomz rusianeg a zo ar re a felle d’an arme rusian o « saveteiñ ».

Anna Mouradova

Voir aussi :

3  0  
mailbox
imprimer
Anna Mouradova a zo ur skrivagnerez a vev e Tbilisi, Bro-Jeorji
Vos 1 commentaires
Naon-e-dad
2022-03-31 10:14:17
« BASM » a dalv « Bombes à sous-munitions » .Gwelet al liamm (voir le site) (amnesty.fr)
.
« Bombezennoù fosfor » a dalv « bombes au phosphore ».
.
Voir aussi l’article sur la wikipedia bretonne (voir le site) « Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022 »
(0) 
ANTI-SPAM : Combien font 4 multiplié par 4 ?
Cet espace est un lieu de débat. Les attaques personnelles ne sont pas autorisées. Le trolling est interdit. Les lois contre le racisme, le sexisme, et la diffamation doivent être respectées. Les pseudos sont tolérés mais ne sont pas encouragés.
MERCI DE RESPECTER LA LANGUE DE L'AUTEUR et donc des lecteurs. Les articles écrits en français doivent être commentés en français, les articles écrits en breton doivent être commentés en breton. Cacophonie ? Merci de ne pas mélanger les langues dans le même commentaire, sauf pour la traduction intégrale du commentaire.