Haiku : un diverradenn simpl...
Haiku : un diverradenn simpl... © Domaine public

459 vues

Berrañ barzhoneg a zo er bed : met perak kalonekaat an dud da skrivañ ur stumm japanad ? Petra a zegas seurt traoù d'ar vugale, d'ar re deuet, d'ar re a gomz brezhoneg ?

Berrañ barzhoneg a zo er bed : met perak kalonekaat an dud da skrivañ ur stumm japanad ? Petra a zegas seurt traoù d'ar vugale, d'ar re deuet, d'ar re a gomz brezhoneg ?

Ur benveg priziañ al live yezh ?

Gant an haiku e vez dispaket braventez an natur hag ivez santadoù hiniennel. Penaos ober pa vank gerioù ? Pa vank re a c’herioù evit lavar (h)e soñjoù ? Ar prantadoù sevel haiku kaset e kentañ derez klasoù divyezhek a ziskouez splann e vez diaes ar pleustr d'ar vugale a glev an nebeutañ a vrezhoneg er skol hag er gêr. Ret eo tremen dre ar galleg evit gallout mont betek penn ha sevel ar berrañ barzhoneg a zo er bed : an haiku.

Un doare japanat a glot gant ar vro-mañ ?

Klotañ a ra ivez gant ar mare : hini Internet, rouedadoù sokial a lak traoù berr war wel, disoñjet buan. Met chom a ra barzhoniezh memestra gant ar from hag ar vraventez, gant Malo Bouessel du Bourg, da skouer. Gant koñkourioù e vez diskouezet pegen poblek eo an haiku. -kerzh kenstrivadeg Taol Kurun e miz Genver 2016 e oa bet dastumet 945 haiku, 315 e brezhoneg (127 bugel, 108 krennard, 89 tud deuet) evit 573 haiku e galleg ha 60 haiku e gallaoueg. Teulfilm « en un tenn alan : ar bed », savet gant Ronan Hirrien e 2015 a ziskouez pegen bev-buhezek eo arz an haiku e Breizh ivez. Un nerzh krouiñ roet da bep hini e brezhoneg en un doare simpl hag aes ?

C'hoant peus da skrivañ haiku ? Da gemer perzh e kenstrivadeg Taol Kurun e teir yezh (gallaoueg, brezhoneg, galleg) ? Evit lenn ar pezh zo bet graet ar bloavezhioù paseet a-raok pleustriñ da vat, ha da gas ho tri haiku e pep yezh, setu al liamm : http://taolkurun.free.fr/

Levrioù haiku

e brezhoneg

Koroll an haiku

Daoulagad ar Werc'hez, Malo Bouessel du Bourg

Bugel ar glav, Mai Ewen

Haruto, Milena Krebs

E gallaoueg

Akina, Marie Chiff'mine

Levrlennadurezh

Aden, Joelle. (2009). La créativité artistique à l’école : refonder l’acte d’apprendre. Synergies Europe, (n°4), pp. 173–180.

Bashō. (1983). Le haïkaï selon Bashô: propos recueillis par ses disciples. (H. Toho, K. Mukai, & R. Sieffert, Eds.) (Vols. 1-1). Paris, France: Publications orientalistes de France.

Fujii, K. (1999). La ronde des haïku. Saint-Nolff: UBAPAR éd.

Jean, G. (1976). Pour une pédagogie de l’imaginaire. Casterman.

Jean, G. (1998). Comment faire découvrir la poésie à l’école. Retz.

Kervern, A. (2010). Pourquoi les non Japonais écrivent-ils des haïku?. Rennes: Part commune.

Thiong’o, N. wa. (2011). Décoloniser l’esprit. La Fabrique éditions.

Websites

Bugale skol Kemperle : https://www.youtube.com/watch?v=b7lAwW3hnos

Twitthaiku galloeg/brezhoneg/galleg

https://www.youtube.com/watch?v=W64mGQulmnw

Mai Ewen ha Bernez Tangi o kaozeal diwar-benn an haiku e 2014 :

https://www.youtube.com/watch?v=xQlyw7Sfz7Q

Prezegenn Malo Bouessel du Bourg Banaleg 2011

https://www.youtube.com/watch?v=XvkFwxQ-fwc

Disoc'h kenstrivadeg haiku ar grennarded 2014

https://www.youtube.com/watch?v=y6EZyWysn3E

Fanny Chauffin

Youtubeuse, docteure d'Etat en breton-celtique à l'Université Rennes 2 / Haute Bretagne, enseignante, militante des droits humains à Cent pour un toit Pays de Quimperlé, des langues de Bretagne avec Diwan, Aita, GBB, ...., féministe, enseignante, vidéaste, réalisatrice, conteuse, chanteuse, comédienne amateure, responsable depuis vingt ans du concours de haikus de Taol Kurun, des prix littéraires Priz ar Vugale et Priz ar Yaouankiz, ...