Tredion : parrez familh ar C'horonal Arnaud Beltrame
Chronique de Yann Lukaz

Publié le 31/03/18 18:11 -- mis à jour le 31/03/18 18:11

Ar re a oar ar yezh pe a zoug an añv-bihan a vBeltram (a dalv Bertrand e galleg), int o deus komprenet hepdale, kerkent hag e voe roet kelou diwar muntr al letanant-koronal, ma oa eñ liammet ouzh Breizh. Ha gwir eo: e parrez Tredion (Morbihan) e oa raktreset an “eureujiñ” (graet eo bet an “dimeziñ” dija) e miz even a zeu.

Toutes nos newsletters et tous nos agrégateurs sont gratuits ! Abonnez-vous ! (voir le site)

E-kreizig lanneier Lanvaux, e hanternoz Gwened, emañ Tredion, ur c’hastell braz ha brav, dour dirazañ, a verk antreal ar vourc’h. Aes eo soñjal en deus huñvreet ar c’hrennard yaouank, o vakañsiñ amañ, dirak ur c’hastell brav, braz a-walc’h ha lorc’hus bet savet gant duked Breizh. Lâret e vez ez eo bet tremenet un nozvezh amañ gant roue bro-C’hall “François ar c’hentañ”, diwezhatoc’h. Ne vern. Arnaud Beltrame en deus dizoloet Breizh amañ, hag eñ he c’harout da heul.

Glav a ra. Dour-puilh war an hent-a-dizh-vraz hirio. An oabl o ouelañ e Breizh hirio. Anteramant an hini bet graet Koronal dec’h e Pariz, goude bezañ bet drouglazet, e doare gouez-gouez (ken ma teu an heug e genoù pa soñjer en dra-se), meur a zevezh a-raok.

Dindan gwareziñ Sant Varzhiñ eo bet skol kentañ derez ar vourc’h. S. Varzhin, un den a-orin hungarat, a oe ofiser el lu ar Romaned, hag a zo anavezet evit bezañ roet digantan e bezh-dilhad d’un den paour, kejet gantañ a-hed an hent. Ar garantez dija ! Nompas e wiskamant a-bezh mes un hanterenn dioutañ, troc’het gantañ dre voaien e gleze…Rak un hanterenn e oa al lu perc’henn warni, pa oa ar Sant perc’henn war eben nemetken. Trugarezus ha feal, war un dro: war roudou S. Varzhin, ofiser, eo aet Arnaud Beltrame. A dra-sur! War ar poent-se, gwelet pajennad lec'hienn Eskopti an Armeoù ( (voir le site)

Leun-chouk eo an iliz. E penn ar chantele, ur werenn-livet a ziskouez Jezuz. Frommus he livioù : glas evit an Esperañs, gwenn-kann evit ar Feiz, ha ruz evit ar Gwad. Adalek hirio, e gonto ivez d’an holl ar werenn-livet-se, dre e livioù, istor lugernus ar c’horonal, deuet da vezañ tostig-tost diouzh ar C’hrist. Da viken!

Kroget eo al lid gant un ton a vombard (Karante doc’h Doue). E Breizh emaomp ! Hag a-orin Vreton e oa ar c’horonal !

Deus ar brezegenn, kinniget gant an Tad Philippe Le Bigot, Vikel vraz en Eskopti Gwened, e virin em divskouarn ur gerig ha ne c’heller e c’havout e-barzh an destenn embannet dre vlogenn Ar Gedour ( (voir le site) :

"Merzherinti ar gwad a zo bepred merzherinti wenn en he raok". Ha lâret e vefe, en defe ar c’horonal kavet diaesamañchoù war e hent, en abeg d’ar Feiz gristen, houmañ deuet dezhañ, hervez kont, e-kerz eur pelerinaj e Lourdez, pa oe tapet gantañ an oad a tri-ha-tregont vloaz.

Fotoioù zo ma weler warne ar c’horonal er menezioù (kredapl braz en Alpoù, war gein Menez Gwenn?). Rak-se, en em c’houlennan : daoust hag e vije bet posubl dezhañ mont da Jañdarm an Alpoù, neuze? Arvarus eo ivez, ar pal o vezañ diwall buhez reoù all. War hentoù all eo aet eñ : e bro Irak, er c'houlzad a feulster, da skouer. Eno ez eo deuet a-benn eus e garg: saveteiñ ur plac’h. Eñ, un den leun a hardizhegezh, lemm e spered, nerzhus e gorf, ha den a-vicher da gentañ penn. Un den a ober dreist-holl, stummet evit ar stourmadenn.

Liesseurt eo bet e hent-micherel. Paz ouzh paz. Skol a skol, skiant-prennet goude skiant-prennet (GIGN, gwareziñ palez an Elysée, bezañ e-penn un archerdi,…) ez eo eñ deuet da vezañ letanant-koronal betek an devezh-teñval-se, tost da gCarcassonne.

Pa sellan ouzh ar luc’hskeudenn, lakaet tost d’an aoter war-lerc’h an overenn (ur foto all a oa bet e-pad an overenn, unan ofisiel a-zoare), e santan eo rannet ma galon. Ken vousc’hoarzhus, ken greñv, ken birvidik eo ar c’horonal ma e vije karet e anavezout, bezañ migon d'ur paotr seurt-se. Siwazh…

A-daol-trumm, skignet eo e vrud e Frañs, en Europa, er bed a-bezh. Un haroz a lâr deomp ar mediaoù? Gwelloc’h c’hoazh. Sur on e vo diskoachet tammoù nevez eus e bersonelezh don, a-hed ar mizioù pe ar vloavezhioù o tont. Ha ma vefe eñ ur sant nevez? Piv oar? "Jestr un archer eo koulz ha jestr un den kristen. Ne c'heller ket dispartiañ an eil diouzh egile" a lâr e wreg (atersadenn e galleg: (voir le site)

"Un den zo bet savet en e sav" (Prezidant Emmanuel Macron (voir le site) ) en hon zouez. Un den a-enep ar feulster. Un den a oa e selloù troet ouzh an Doue a Garantez hag a Wirionez, ha n’eo ket ouzh un idol bennak. Poent eo deomp sevel ouzh ar feulsterien, sklaeraat o daoulagad dezhe. Ne c’hello ket kenderc'hel mod-se ar “Shatan”, an hini a zall ar selloù, an hini n’eus nemet gaou gantañ.

"O selled edon ouzh Satan o kouezhañ eus an Neñv evel eur flamm-tan" an Aviel (Lk, 10,18)

"Ar c'homziou-ze, ker mad ha ker karantezuz, a ro nerz d'in"

(Lamennais, Imitation Jezuz-Krist, Pevare Levr, Kenta kentel, lakaet e brezounek gant ann daou Aotrou A. Troude, ar c'horonal ha G. Milin, 1862)

Addendum / diwar al liderezh (29 a viz meurzh 2018).

En Iliz gatolik, an destennoù lennet ingal bep sul zo ar memes re e pep-lec’h war ar voull-douar-mañ. Hervez ur c'helc'hiad a dri vloavezhiad añvet: A, B, C. Mod-se eo lennet tammoù niverusoc'h ha liesseurt er Bibl (an Testamant-kozh añvet ivez Bibl hebraek pe juzev, koulz hag an Testamant-nevez, ennañ ar skriturioù gristen nemetken), a-hed ar bloavezhioù.

Pa vez tro, war digarez gwallzarvoudoù dic'hortozet-krenn da skouer, e c’heller ober e doare disheñvel. Setu perak ez eo dedennus ar choaj kinniget evit anteramant ar c’horonal. N’eo ket testennoù an deiz (Ex 12, Ps 115, 1 Co 11, Jn 13) mes reoù all (Sg 2,23-3,9 , Ps 26, Jn 20, 1-18) hag a zo bet choajet evit al lid-se. Evel ur gemennadenn da geñver ar pep pouezusañ e Feiz gristen? Pe ar pep pouezusañ a zispleg ar gwellañ ar pezh en deus graet ar c'horonal?

Diwar lec’hienn Eskopti Kemper (div droidigezh: hini Danielou - dindan da heul - , hini kenvreuriez ar brezoneg):

.

(voir le site)

.

Aviel hervez Sant Yann (20, 1-18)

.

Mari-Madalen

.

1 Da zevez kenta ar zizun, e teu Mari-Madalen d’ar bez, diouz ar mintin, pa ’z eo teñval c’hoaz. Selled a ra : ar mên-bez a zo bet lamet kuit. 2 Setu ma red-hi ha ma teu da gavoud Simon-Pèr hag an diskib all karet gand Jezuz. Hag hi da lavared dezo : « Lamet eo bet kuit korv an Aotrou ganto, ha n’ouzon ket peleh o-deus e lakeet. »

.

Pèr hag an diskib all

.

3 Pèr eta hag an diskib all a ya er-mêz, 4 ha redeg a reont asamblez. Med an diskib all a red er penn a-raog, buannoh eged Pèr, hag e teu ar henta d’ar bez. 5 Soubla a ra ha selled : al lienachou a zo aze, reñket. N’ez a ket e-barz koulskoude. 6 Setu ma tegouez Pèr ive, d’e heul, hag ez a er bez. Selled a ra ouz al lienachou reñket aze. 7 Hag al lienenn bet laket war e benn n’ema ket reñket gand al lienachou, med rollet eo bet en eul leh a-gostez. [gwelet notennoù deknikel e traoñ ar bajennad] 8 Neuze e teu e-barz an diskib all ive, degouezet da genta e-kichenn ar bez. Gweled ha kredi a ra. 9 Rag n’o-doa ket komprenet c’hoaz ar Skritur hag a lavare e tlee-eñ sevel a-douez ar re varo. 10 Mond a ra an daou ziskib kuit goude-ze, o tond en-dro d’ar gêr.

.

« Mariam »

.

11 Hogen, edo Mari e-kichenn ar bez, er-mêz, o ouela. Ha p’ema-hi o ouela, e soubl war-zu ar bez 12 hag e wel daou êl gwisket e gwenn, azezet, unan e tu ar penn hag unan e tu an treid, el leh ma oa bet lakeet korv Jezuz ennañ. 13 Ar re-mañ a lavar dezi : « Maouez, perag emaout o ouela ? » Respont a ra-hi dezo : « Lamet o-deus kuit korv ma Aotrou ha n’ouzon ket peleh o-deus e lakeet. » 14 En eur lavared an dra-ze, e tro kein hag e wel Jezuz hag a zo eno. Med ne oar ket ez eo Jezuz.

15 Ha Jezuz da lavared dezi : « Maouez, perag emaout o ouela ? Piou a glaskez ? » Kredi a ra-hi eo-eñ al liorzour, ha lavared dezañ : « Aotrou, m’az-peus e lamet kuit, lavardin peleh az-peus e lakeet, hag ez in-me d’e gerhad. » 16 Jezuz a lavar dezi : « Mariam ! » O tistroi, e lavar-hi dezañ en hebreeg : « Rabbouni ! », ar pez a dalvez : « Mestr ! » 17 Ha Jezuz da lavared dezi : « Na douch ket ouzin, rag n’on ket pignet c’hoaz beteg an Tad. Kerz da di ma breudeur ha lavar dezo : “Pignad a ran beteg ma Zad hag ho Tad, beteg ma Doue hag ho Toue”. » 18 Dond a ra Mari-Madalen da gemenn d’an diskibien : « Gwelet em-eus an Aotrou, ha setu ar pez e-neus-eñ lavaret din. »

.

Gwellet ivez (lec’hienn Eskopti Kemper, embannadur Minihi Levenez, doare-skrivañ falc’huneg/Brest, pellgargañ digoust)

(voir le site)

.

Gwellet ivez (lec’hienn Al Liamm, Maodez Glanndour, doare-skrivañ peurunvañ/Roazhon, pellgargañ digoust)

(voir le site)

. notennoù deknikel a-zivout Yann, 20, 7-8

. "al lienachou". Setu chomlec'h ur video - ( (voir le site) , e galleg, 40 munutenn, diskoachet dre lec'hienn MariedeNazareth ( (voir le site) - a zo ur berr-ha-berr skiantel diwar-benn liñsel Torino (bro Itali) menneget gantañ an enklaskoù ziwezhat diwarni.

. "n’ema ket reñket gand al lienachou, med rollet eo bet en eul leh a-gostez." N'eo ket tout an dud o treiñ mod-se. Da skwer, gwellet an droidigezh (embannadur DDB, 1992, (voir le site) ) digant Seurez Jeanne d'Arc, anezhi ur Sz Dominikan varrek-kenañ, hag a ginnig:

"Il remarque les linges là, à plat."

"Et le tissu qui était sur sa tête"

"n'est pas à plat avec les linges,"

"mais enroulé, lui, en place". (Jn 20,6-7)

Hag e lâr-hi, da heul (he notenn deknikel dezhi):

"Le long drap qui enveloppait le corps, dessus et dessous, est resté là à plat, mais le tissu enroulé autour de la tête, lui, est resté enroulé à sa place à l'intérieur du drap, et non à plat. On peut penser que peu de textes donnent aussi directement le regard du témoin oculaire".

. 2018/04/07 pennad MAJ / last updated

Voir aussi :

mailbox
imprimer
"Brav eo skrivañ, diaesoc'h eo lenn" ! "An daoulagad eo a zo ar gwellañ benveg-poltriji, rak dre ur sell eo e c'heller diskoachañ an imachoù tro-war-dro"! Paotr bet klevet gantañ ar yezh e-pad e vugaleaj. Bet o labourat war zachennad stlennegel. Skrivet gantañ pennadoù e galleg hag e brezhoneg. Bremañ o vevañ e bro-gKerne.
Vos 1 commentaires
  JAMAL AMRI
  le Dimanche 1 avril 2018 10:16
BELLE AME BELRAME
(0) 
ANTI-SPAM : Combien font 2 multiplié par 8 ?
Cet espace est un lieu de débat. Les attaques personnelles ne sont pas autorisées. Le trolling est interdit. Les lois contre le racisme, le sexisme, et la diffamation doivent être respectées. Les pseudos sont tolérés mais ne sont pas encouragés.
MERCI DE RESPECTER LA LANGUE DE L'AUTEUR de l'article et donc des lecteurs. Les articles écrits en français doivent être commentés en français, les articles écrits en breton doivent être commentés en breton. Cacophonie ? Merci de ne pas mélanger les langues dans le même commentaire, sauf pour la traduction intégrale du commentaire.